Middeleeuwse Amersfoort: Poorten en Torens

Koppelpoort

Koppelpoort, Amersfoort

Vijf minuten lopen naar de Eem, de rivier die Amersfoort de eeuwen door verbond met de wereld. Hier staat de Koppelpoort, een van de zeldzame middeleeuwse waterpoorten die nog volledig intact zijn in Europa. Bijzonder aan dit mechanisme: de zware watervalpoort werd gehesen door mensen die in grote houten raderen stapten en rondliepen, als hamsters in een wiel. Dat systeem werkt nog steeds. In de zomer kun je het zelf bedienen. Leg je hand op het hout en bedenk dat honderden middeleeuwse mensen datzelfde hout hebben aangeraakt.

Dieventoren

Havik 6, Amersfoort

Vijf minuten lopen naar het Havik, de oude havenbuurt aan de Eem. Hier staat de Dieventoren, de enige overgebleven toren van de oudste stadsmuur van Amersfoort. Zijn vierkante vorm verraadt zijn ouderdom: later bouwde men rond, omdat dat beter bestand was tegen kanonnen. Vanaf 1434 diende de toren als gevangenis voor dieven en kleine criminelen. Geen politieke gevangenen, maar mensen die stalen uit armoede. Tot 1889 kwamen ze hier binnen. Daarna bleef de toren staan als rijksmonument, ingesloten door de Muurhuizen.

Mondriaanhuis

Kortegracht 11, Amersfoort

Eindig bij het geboortehuis van Piet Mondriaan, de meest beroemde Amersfoorter ter wereld. Hij verliet de stad op zijn twintigste en keerde er nooit meer terug. Maar kijk eens om je heen: de rechte slootjes, de vlakke polders, de hoge luchten van de Gelderse Vallei. Mondriaan ontkende zijn hele leven dat zijn omgeving zijn kunst beinvloedde. Hij zei dat zijn geometrie puur filosofisch was. Maar zijn ontkenningen waren ook allemaal rechte lijnen.