© Dominicus Johannes Bergsma, via Wikimedia Commons
Basiliek van Sint Servaas
Let op: Deze informatie is AI-gegenereerd en redactioneel gecontroleerd. Ondanks zorgvuldigheid kunnen er onvolledigheden zijn.
Het verhaal
De basiliek van Sint Servaas is de oudste kerk van Nederland. Haar bouwgeschiedenis omspant zeventien eeuwen. In 384 overleed hier Servaas, de eerste bisschop van de Lage Landen. Zijn graf werd onmiddellijk een bedevaartplaats. Zijn kerk werd gebouwd, verbrand, herbouwd, uitgebreid, geplunderd en gerestaureerd.
De romaanse basiliek staat er in haar rode zandsteen als het ankerpunt van Maastricht. De twee westelijke torens, de kapittelzaal, de crypte met het oorspronkelijke graf: alles fluistert van de lange tijd.
Elke zeven jaar wordt de Heiligdomsvaart gehouden: een bedevaart waarbij de relieken van Servaas in processie door Maastricht worden gedragen. De traditie gaat al eeuwen terug en gaat door tot op vandaag. In 2025 is de volgende editie.
Tijdlijn
Bisschop Servaas overlijdt in Maastricht
Servaas, de eerste bisschop van Tongeren en Maastricht, overlijdt. Zijn graf wordt onmiddellijk een bedevaartplaats. De eerste christelijke gemeenschap van de Lage Landen groeit hier.
Eerste stenen kerk gebouwd boven het graf
Bisschop Monulphus bouwt een stenen kerk boven het graf van Servaas. Het begin van een bouwgeschiedenis die zeventien eeuwen omspant.
Romaanse basiliek in haar huidige gedaante
Het basiliekgebouw wordt grotendeels voltooid in romaanse stijl. De rode zandsteen gevel en de twee westtorens worden het beeldmerk van Maastricht.
Heiligdomsvaart ingesteld
De traditie van het tonen van de relieken begint. Elke zeven jaar worden de relieken van Servaas en andere heiligen aan pelgrims getoond. Tot op de dag van vandaag.
Frederik Hendrik verovert Maastricht
Na een lang beleg verovert de stadhouder de laatste grote Spaanse vesting in de Nederlanden. Maastricht wordt onderdeel van de Republiek.
Franse revolutionairen sluiten de kerk
De Franse bezetting verbiedt religieuze diensten. De basiliek wordt gevangenis en later paardenstal. Relieken worden verborgen door gelovigen.
Verdrag van Maastricht ondertekend
Op 7 februari 1992 wordt het Verdrag van Maastricht ondertekend in het stadhuis aan het Vrijthof. Het verdrag legt de grondslag voor de Europese Unie: gemeenschappelijke munt, vrij verkeer van personen, Europees burgerschap. Maastricht geeft haar naam aan de meest ambitieuze politieke overeenkomst van de twintigste eeuw.
Heiligdomsvaart: volgende editie
De eeuwenoude traditie gaat door. De relieken van Servaas worden weer in processie door Maastricht gedragen, precies zoals zeven eeuwen lang elk septennium is gedaan.
Verbonden personen
Bisschop Servaas
Grondlegger en heilige
350 - 384
Servaas was de eerste bisschop van het bisdom dat later Luik zou worden. Zijn dood in Maastricht maakte de stad tot het vroegste christelijke centrum van de Lage Landen. Zijn relieken worden tot op de dag van vandaag vereerd en elke zeven jaar in processie gedragen.
Jan van Arkel
Bisschop die het schatkamerprogramma instelde
1350 - 1364
Bisschop Van Arkel stelde de Heiligdomsvaart in: de zevenjarige bedevaart waarbij de relieken van Servaas aan pelgrims worden getoond. Hij begreep dat een gereguleerde bedevaart zowel de vroomheid als de economie van Maastricht zou versterken.
Eugenie von Ölberg
Bewaakster van relieken bij de Franse bezetting
1794 - 1802
Toen de Fransen in 1794 de kerk sloten, verstopten gelovigen de relieken van Servaas. Eugenie was een van degenen die zorg droeg voor het bewaren van de kerkelijke schatten zodat ze na de bezetting konden worden teruggegeven.
Locatie
Vrijthof 37, Maastricht
Open in Google Maps